Powiedźmy sobie szczerze! Każdy kraj ma swoje tajemnice i są rzeczy, o których warto i należy wiedzieć przed przyjazdem do tegoż kraju. Jak tę cenną, tajemną i niezbędną wiedzę posiąść, zapytasz? U źródła najlepiej. U kogoś, kto mieszka i zna kraj od podszewki, a jak tej opcji nie ma to… z naszego bloga, bo my to już nasze dojścia mamy i z chęcią się tymi zebranymi informacjami dzielimy (Czarnogórę mamy ogromną przyjemność zwiedzać z Pawłem, który w Czarnogórze mieszka 5 lat, jest przewodnikiem, a namiary na Pawła znajdziesz we wpisie: atrakcje Czarnogóry).
Nie inaczej jest w przypadku Czarnogóry. Wszystko, co warto i należy wiedzieć, garść ciekawostek okraszona przydatnymi informacjami, zaczynamy.
Czarnogóra, informacje ogólne
Czarnogóra, kraj niewielki, liczba mieszkańców około 623 000 (tyle, co w naszym Wrocławiu). Stolica Podgorica. Kraj wciąż, według mnie, nieskalany masową turystyką, oczywiście nie wliczając w to najpopularniejszych miast jak np. Budva czy Kotor. Kraj z bogatą historią, który jak się okazało, do zaoferowania ma całkiem sporo. Jest co robić, jest co zwiedzić a natura bajeczna i to chyba właśnie ta natura będzie tu najmocniejszą stroną kraju, ale o tym za chwilę.
W 2019 roku Czarnogórę odwiedza ponad 2 miliony ludzi. Zainteresowanie regionem zdecydowanie rośnie, ale myślę, że w Czarnogórze wciąż można znaleźć miejsca dzikie, piękne, wyjątkowe i niezatłoczone.
Do Czarnogóry wjedziesz bez wizy. Walutą jest euro, choć kraj do Unii nie należy, a granicę przekroczysz z dowodem osobistym (różnica będzie taka, że z dowodem możesz zostać w Czarnogórze 30 dni, a z paszportem 90 dni).
Nie ma wymaganego ubezpieczenia zdrowotnego, ale pamiętaj, że EKUZ tutaj nie działa. Warto więc wykupić ubezpieczenie zdrowotne na czas wyjazdu.
Koniecznie zobacz nasz film z Czarnogóry na YT:
Skomplikowana historia Czarnogóry w skrócie i dlaczego jest jak jest?
Żeby zrozumieć pewne rzeczy w Czarnogórze, jak najbardziej uzasadnione będzie przedstawienie po krótce historii kraju. Nie będę zagłębiała się w szczegóły, gdyż historia ta długa i skomplikowana jest, a ze mnie żaden historyk, ale zostań ze mną, bo warto.
Niegdyś pod panowaniem Osmanów, po I WŚ kraj został zjednoczony z Serbią i stał się częścią Jugosławii. Po II WŚ i po rozpadzie Jugosławii Czarnogóra wciąż pozostaje w Unii z Serbią. 2006 rok, po referendum Czarnogóra ogłasza niepodległość i zdystansowanie od Serbii i wszystko byłoby pięknie, gdyby nie fakt, że ta rozłąka nie podoba się wszystkim.
Kraj wciąż zmaga się z ogromnymi podziałami politycznymi oraz społecznymi. Czuć nurt pro-serbski i pro-czarnogórski. Rząd zmienia kilka literek i promuje język czarnogórski, mimo, iż jest to praktycznie wciąż ten sam język serbski, używany od lat. Kościół prawosławny jest również podzielony na serbski i czarnogórski (datki przekazywane na pewne kościoły lecą do Serbii, a w innym miejscu kasa zostaje w kraju).
Te wielowarstwowe podziały hamują integrację europejską i stabilność wewnętrzną, utrzymując Czarnogórę w stanie chronicznej polaryzacji.
Czy na Ciebie jako turystę ma to jakikolwiek wpływ? Niekoniecznie. Ale warto wiedzieć, bo historia kraju jest niezwykle ciekawa, długa i skomplikowana, a w sumie to ma spory związek z tym jaki język w tłuczamu google ustawić – serbski!
Czarnogóra, jaka religia i “czy jesz wieprzowinę”?
Czarnogóra jest krajem prawosławnym. Około 70% mieszkańców kraju to prawosławni, około 20% stanowią Muzułmanie, reszta to Katolicy. Co ciekawe, z uwagi na to, iż w kraju jest sporo Muzułmanów (głównie z Albanii oraz z Bośni) w niektórych restauracjach zostaniesz zapytany o to, czy jesz wieprzowinę?
Czarnogóra, Kanion rzeki Tara… prawie jak Wielki Kanion w Kolorado
Kanion rzeki Tara w Czarnogórze jest jednym z najgłębszych kanionów na Świecie. Głębokość 1300 metrów co klasyfikuje go na drugim miejscu co do głębokości tuż po Wielkim Kanionie w Kolorado.
Jak dostać się do Czarnogóry?
Plan podróży do Czarnogóry autem
Do Czarnogóry można dojechać autem. Oczywiście będzie to trasa dość sroga, bo czeka Cię około 1500 km do pokonania. Oczywiście można sobie zrobić przystanek gdzieś na trasie. Na naszym przykładzie powiem, że możesz się zatrzymać na Węgrzech, w uroczej miejscowości Kőszeg (mogę nawet podrzucić namiar na świetny apartament: apartament na Węgrzech)
Do miasta jechaliśmy około 7h, spędziliśmy noc i z samego rana ruszyliśmy dalej. Nasz kolejny przystanek to Split w Chorwacji. Tam zostaliśmy 3 dni, mieliśmy ochotę nieco pozwiedzać miasto i w sumie najlepszą jego częścią była jego stara i zabytkowa część, czyli stare miasto, piękne 🙂
(Zostawiam Ci również namiar na apartament w Splicie, jeśli kiedykolwiek będziesz mieć potrzebę wynajęcia w mieście czegokolwiek, bo było pięknie. Miejsce nowiutkie, kompletnie wyposażone, niezwykle komfortowe, był to chyba najlepszy apartament, w jakim kiedykolwiek mieliśmy przyjemność nocować: apartamenty w Splicie, Chorwacja).
Do Splitu jechaliśmy również około 7,8 godzin. No i ostatni etap to już podróż do samej Budvy w Czarnogórze, bo właśnie tam mieliśmy spędzić kolejne dwa tygodnie.
(w Budvie zatrzymaliśmy się w apartamencie Four Views Appartments, wszystko załatwisz po polsku, Ewelina i Paweł pomogą, doradzą i ogólnie są niezwykle mili i uroczy, w Czarnogórze są od lat pięciu, zostawiam namiar na apartament w Budvie, Czarnogóra).
Warto również pamiętać, że jadąc do Czarnogóry autem, opuszczasz Unię Europejską, gdyż kraj do Unii Europejskiej nie należy. Wjedziesz zarówno okazując dowód osobisty jak i paszport (wiadomo).
Czarnogóra połączenia samolotowe oraz wynajem auta w Czarnogórze
Oczywiście jeśli czas nie pozwala Ci na taki długi roadtrip, zawsze można polecieć samolotem. Aby dolecieć samolotem do Czarnogóry z Polski, masz do wyboru dwa główne międzynarodowe lotniska: Podgoricę (TGD) – blisko stolicy, idealne na zwiedzanie interioru, oraz Tivat (TIV) – na wybrzeżu, wygodne dla turystów nad morzem.
Na miejscu zalecam wypożyczyć auto, bo według mnie będzie to najlepszy sposób na zwiedzanie kraju. Polecam skorzystać z porównywarki, z której korzystamy za każdym razem, kiedy wypożyczamy auto, to właśnie tam znajdujemy najlepsze oferty: WYPOŻYCZALNIA AUT CZARNOGÓRA.
Czy w Czarnogórze jest drogo i jaką walutę warto posiadać?
Tak jak wspominałam przed chwilą, Czarnogóra do Unii Europejskiej nie należy, ale walutą obowiązującą wszem wobec jest euro. Można śmiało stwierdzić, że pod tym względem, jest to kraj wyjątkowy, bo w sumie nigdy własnej waluty nie posiadał.
Czarnogóra jednostronnie przyjęła euro jako jedyną walutę prawną w 2002 roku, bez formalnej zgody Unii Europejskiej, głównie po to, by ustabilizować gospodarkę po hiperinflacji i chaosie walutowym w czasach Jugosławii, co pozwoliło uniknąć ryzyka dewaluacji własnej waluty, czyli to euro jest nie do końca na legalu, ale funkcjonuje.
Przed euro, w kraju funkcjonowała niemiecka marka, szok, wiem, ale fakt pozostaje faktem.
Co do tego czy jest drogo, czy tanio? Myślę, że w Czarnogórze nie będzie jakoś mega tanio, a przynajmniej nie tak tanio jak to by się mogło wydawać. Z pewnością jest taniej niż w Chorwacji, to mogę powiedzieć ze 100% pewnością.
Podam tu przykładowe ceny, bo oczywiście nie wiem, ile kosztuje wszystko w kraju, ale myślę, że na tej podstawie, będzie można zaplanować budżet:
-kawa espresso 1,5 euro.
-cevapi: od 7 euro.
-mix grill mięsa: około 17 euro (na dwie osoby).
-piwo: około 3 euro.
Najlepsza pora na przyjazd do Czarnogóry?
Żeby zdecydować kiedy najlepiej przyjechać do Czarnogóry trzeba wiedzieć jedno! Latem jest naprawdę gorąco i do tego jest bardzo dużo turystów, w szczególności na plażach, wiadomo!
W lipcu i sierpniu temperatury mogą przekraczać 35 stopni w cieniu. Według mnie najlepszą porą będzie maj-czerwiec, oraz wrzesień-październik. My byliśmy w Czarnogórze we wrześniu i wciąż można było plażować, temperatura przyjemne 25 stopni, wieczory i poranki chłodniejsze. Jeśli wybierasz się w góry, miej na uwadze, że tam we wrześniu jest już głęboka jesień a w październiku, w Durmitorze zapewne będzie padał śnieg.
Co zwiedzić na Bałkanach i jakie perełki oferuje region? Wpis top 10 Bałkanów już na blogu: najpiękniejsze miejsca na Bałkanach.
Czy w Czarnogórze jest bezpiecznie?
Jak to powiedział nasz przewodnik i przyjaciel Paweł, który w Czarnogórze mieszka już 5 lat, w kraju czuje się niezwykle bezpiecznie do tego stopnia, że na noc nie zamyka drzwi, ale on ma psa także może sobie na to pozwolić 😛 Czuliśmy się bezpiecznie, o ile mi wiadomo, nie ma żadnych raportów na temat napaści na turystów. Wiadomo, zawsze trzeba stosować pewne środki ostrożności jak wszędzie na Świecie, jakie? O tym w naszym wpisie: JAK BEZPIECZNIE PODRÓŻOWAĆ?
Internet w Czarnogórze, gdzie kupić turystyczną kartę SIM?
Czarnogóra nie należy do Unii Europejskiej, więc trzeba się liczyć z tym, że Internet w naszych telefonach będzie działał, ale jego koszty będą dość wysokie.
Jeśli chcesz mieć od razu dostęp do internetu, po wjeździe do kraju, to polecam zakup karty E-SIM. My korzystamy z usługi Saily i mamy nawet kod na 15% zniżki na hasło “Szewczyk”: INTERNET W PODRÓŻY, KARTA E-SIM.
Jeśli jednak potrzebujesz większej ilości danych, to na miejscu w sklepach z telefonami można kupić lokalną kartę SIM już od 15 euro.
Pamiętaj tylko, żeby zabrać ze sobą paszport lub dowód (w większych miasta sklepy gdzie kupisz pakiet są na każdym kroku, z pewnością ich nie przegapisz).
Atrakcje Czarnogóry i wszystko, co warto zobaczyć w kraju
Czarnogóra okazała się być niezwykle różnorodna. My, jako że na plaży za bardzo leżeć nie lubimy (max 30 minut) zawsze pakujemy plecak i ruszamy w drogę, bo zwiedzać uwielbiamy.
(w drodze zawsze towarzyszą nam plecaki James Hawk, już od lat wielu polecamy niezmiernie, a dla naszych czytelników mamy zniżkę 15% na wszystko na hasło szewczyk_travelofz. NAJLEPSZE PLECAKI PODRÓŻNE).
Chyba naszym ulubionym miejscem okazały się góry Durmitor. Widoki były niesamowite, ale oczywiście to nie wszystko. Piękne zabytki, miasta, miasteczka, kolejki, rollercoastery, kaniony, plaże, jest tego sporo, a o wszystkich tych pięknych miejscach przeczytasz w naszym wpisie: Czarnogóra atrakcje.
We wpisie znajdziesz nie tylko piękne miejsca, ale także polecenia restauracji, parkingów i fajne spoty widokowe.
Jedzenie w Czarnogórze, lokalna kuchnia i czego musisz spróbować?
Myślę, że kuchnia czarnogórska przypadnie Polakowi do gustu, bo jest dużo mięsa, jest treściwie, jest do syta. Daniami, których warto spróbować, będą:
- Ćevapi: Narodowe danie – grillowane kiełbaski z mielonej wołowiny i wieprzowiny, podawane w lepinji (płaskim chlebie) z ajvarem (paprykowym sosem), cebulą i kajmakiem (śmietankowym serem).
- Pljeskavica: Duży, soczysty kotlet mielony z mieszanki mięs, grillowany i serwowany z frytkami lub w bułce – prosty, ale uzależniający street food.
- Burek: Chrupiące ciasto filo nadziewane mięsem, serem lub szpinakiem, pieczone w dużych arkuszach – idealne na śniadanie lub przekąskę.
- Njeguški pršut: Wędzone prosciutto z wędliny wieprzowej, dojrzewające – podawane cienko krojone z serem i oliwkami.
- Krempita: deser, coś jak nasza napoleonka, chrupiące ciasto francuskie z bajecznie, kremowym nadzieniem, tylko uwaga, silnie uzależniające (we wpisie o atrakcjach zdradzam miejsce, gdzie zjesz najlepszą krempitę).
Ale poza tym są jeszcze ryby, kalmary inne cudowności z morza, zupy, coś na kształt naszego devojala, jest w czym wybierać. No i oczywiście wina, rakija… aj
Gdzie się zatrzymać będąc w Czarnogórze?
Zdarza się, że ktoś wybierze się do Czarnogóry, zatrzyma się w mieście Budva, po czym stwierdzi: ale ta Czarnogóra beznadzieja taki tłok i głośno!
W Czarnogórze, tak jak w każdym innym kraju na świecie, trzeba wiedzieć, gdzie się zatrzymać, bo każdy region będzie oferował coś innego, a każdy z nas lubi różne aktywności, lub nie lubi aktywności wcale.
Jeśli szukasz czegoś na kształt naszych polskich Międzyzdrojów, wyjedź do Budvy. Tam czeka się bogate życie nocne, stragany, mnóstwo turystów, imprezy i cała rozrywka no i ogromna baza noclegowa. Są również plaże, ale w sezonie mogą być mega zatłoczone.
Jeśli szukasz spokoju, natury, spacerów, wiejskiego życia, wybierz się w góry Durmitor.
Przed wyjazdem, zrób reaserch, tak, żeby się nie rozczarować, ale warto wiedzieć, że ogólnie Czarnogóra to nie Grecja i nie ma się co spodziewać malowniczych, bajecznych plaż. Silną stroną kraju będą natura, bajeczne krajobrazy, urocze miasta, zabytki, jedzenie, oraz góry.
Czarnogóra Ciekawostki
- Jeśli w Czarnogórze usłyszysz “polako-polako”, nie myśl sobie, że ktoś obgaduje Cię, za Twoimi plecami. W języku czarnogórskim (serbskim) ten zwrot oznacza “pomału-pomału”.
- Jeśli jesteś w kawiarni a w karcie zobaczysz napis “deutch” nie myśl sobie, że można zamówić obywatela Niemiec 😛 Deutch to nic innego jak espresso z mlekiem spienionym w większej filiżance, ten rodzaj kawy kosztował niegdyś jedną markę, a słowo deutch, było skrótem, bo łatwiej powiedzieć “jednego deutcha poproszę”, niż espresso z ciepłym spienionym mlekiem w większej filiżance.
- Na wszystkich stacjach benzynowych ceny paliwa będą jednakowe. Jest to cena, która jest odgórnie ustalana przez rząd.
- “Hvala” to “dziękuję”, a “dobro jutro” to “dzień dobry”.
- Jeśli zobaczysz kota, nie zdziw się, że ten nie zareaguje na Twoje “kici-kici”, tu kotki woła się “mac-mac”.
