Park Narodowy Gombe
Położony w północno-zachodniej Tanzanii, nad brzegiem pięknego jeziora Tanganika.
Niewielkich rozmiarów, porównując go do innych parków narodowych w Tanzanii, ale za to wyjątkowy.
Przejechaliśmy całą Tanzanię, by znaleźć się w tym właśnie miejscu, zobaczyć na własne oczy, obserwować, poznać.
W Gombe odwiedzamy naszą rodzinę, naszych małych braci od innych matek, bo nazwać je zwierzętami jest według mnie nie ma miejscu.
Tu, Jane Goodall odkryła tajemnicę szympansów i to właśnie tu rozpoczęła się jej przygoda i praca, trwająca kilkadziesiąt lat.
Spełniamy marzenie, wyprawa wzruszeń, śladami Jane. Dziś o tym jak wyglądała nasza podróż, by zobaczyć szympansy w Tanzanii w parku narodowym Gombe Strem.
Jak dojechać do parku narodowego Gombe w Tanzanii?
Aby dostać się do parku, zakładając, że Twoim punktem startowym będzie miasto Dar es Salaam masz kilka opcji.
Najlepszą, najszybszą, najwygodniejszą opcją będzie samolot. Liniami Air Tanzania w nieco ponad 2 godziny dolecisz do miasta Kigoma na zachodzie kraju, z którego masz najbliżej do parku narodowego Gombe.
Istnieje również opcja dojazdu pociągiem. Opcja tańsza, pociąg kursuje dwa razy w tygodniu (częste spóźnienia). Czas przejazdu to około 36 godzin.
My, z uwagi, iż park Gombe nie był naszym jedynym przystankiem na trasie, a nasza cała przygoda w Tanzanii trwała ponad 2 tygodnie, wyruszamy z Dar es Salaam autem z naszym przewodnikiem i przyjacielem Frankiem (jeśli marzysz o przeżyciu prawdziwej przygody na kontynencie afrykańskim, safari szyte na miarę wyłącznie z Frankiem, z nim odbyliśmy aż 10 safari w Tanzanii, więcej informacji o tym jak zorganizować safari z Zanzibaru tutaj).
Z Dar es Salaam do Parku jest około 1300 km. Kawał drogi, trzeba przejechać praktycznie cały kraj wszerz, od wschodu na zachód.Będąc we wspomnianym wcześniej mieście Kigoma, które jest najbliżej parku, należy łodzią z portu dopłynąć do parku. Droga przez jezioro Tanganika jest jedyną opcją dostania się na teren parku narodowego. To między innymi sprawia, że to miejsce jest tak wyjątkowe.
Jezioro Tanganika i Park Narodowy Gombe
Sama przejażdżka łodzią jest już atrakcją samą w sobie. Wypływamy z samego rana, aby spędzić w parku jak najwięcej czasu. Czeka na nas dość niewielkim rozmiarów łódka (Łukasz wcześniej zadał pytanie Frankowi “kiedy będzie serwowana kawa”, ten go wyśmiał i po zobaczeniu łodzi, wiemy dlaczego, z niewyjaśnionych do końca powodów, spodziewaliśmy się promu, gdzie będzie można zjeść i napić się dobrej kawki, w rzeczywistości, czekało nas obieranie jajek na kolanie:P ahoj PRZYGODO:)
Jezioro Tanganika okazało się być piękne, a woda w nim czysta niczym w Ocenie. Ten wyjątkowy akwen wodny jest ogromny. Tanzania współdzieli jezioro z Kongo, Zambią oraz Burundi. Długość jeziora to około 673 km, powierzchnia to aż 32 900 k2. a maksymalna głębokość 1 470 m, co czyli Tanganikę drugim po Bajkale najgłębszym jeziorem na Świecie.
Gdzie zobaczyć szympansy w AFRYCE?
Po mniej więcej 1,5 godzinnej przejażdżce, wita nas wschód słońca, widoki mamy piękne, docierany do brzegu. Czekają na nas nasi przewodnicy. 5 minut biurkracji, przerwa na toaletę, odebranie maseczek i dostajemy informację, że jedna z grup szympansów została zlokalizowana, niedaleko nas. Aby usprawnić cały proces, ponownie łodzią docieramy do wspomnianego miejsca. Dopływamy, robimy kilka kroków wgłąd dżungi i za chwilę otrzymujemy informacje, że mamy jak najszybciej nałożyć maseczki, bo grupa jest tuż przed nami. Ekscytacja jest ogromna i nie będę ukrywała, lekki strach. Szympansy są od człowieka 3 razy silniejsze i jeśli trafilibyśmy na jakieś agresywne stadko, potencjalnie groziłoby nam niebezpieczeństwo, na szczęście było zupełnie odwrotnie.
Szympansy w Tanzanii, czego się spodziewać?
Aby móc spotkać się z szympansami z Gombe, należy przestrzegać kilku zasad. Najważniejszą zasadą będzie oczywiście noszenie masek. Szympas współdzieli z nami, ludźmi, aż 95% DNA, oznacza to, że jak żadne inne zwierzę (mam na myśli wszystkie inne poza naczelnymi) może się od nas zarazić chorobą. Na chwilę obecną jesteśmy ich największym zagrożeniem z uwagi na przenoszenie chorób.
Niestety wciąż zdarza się także, że szympas padnie ofiarą ludzi.
Do stada można podejść na odległość 10 metrów. Nie możemy podchodzić bliżej, jednak zwierze może podejść do nas. Wtedy należy się delikatnie wycofać i odejść na wspomniane wcześniej, dozwolone 10 metrów. Z jedną grupą możemy przebywać 1 godzinę. Wszystko po to, aby ograniczyć możliwość zachorowania czy zestresowania szympansów. Oczywiście zawsze jest z nami ktoś doświadczony i w razie czego, służy nam wiedzą oraz pomocą. Odwiedzający muszą zachowywać się spokojnie, nie podnosić głosu, zachowywać się z szacunkiem do zwierząt, do przewodników, nie wykonywać gwałtownych gestów.
Szympansy w Tanzanii z bliska – jak wygląda trekking w Parku Gombe?
Nasze spotkanie było niesamowite. Okazało się, że ogólnie są to bardzo spokojne istoty i większość czasu spędzają na iskaniu twarząc tzw, grooming chains (łańcuch wzajemnego iskania). Ta czynność dla szympansów ma nie tylko znaczenie higieniczne. Jest to mocno socjalny i społeczny sposób na budowanie więzi w grupie. Sygnał zaufania, zaciśnianie więzi, redukcja stresu poprzez dotyk, znaczeń tej jednej czynności jest tak wiele.
W grupie jest samiec alfa, kilka młodszych samców, samic, oraz jedna samica z maluszkiem. Dzieciątko jest skrupulanie skrywane i chronione, tylko gdzieś tam w ułamkach sekund i między zmianami pozycji jesteśmy w stanie dostrzec tę maleńską istotę.
Całe wydarzenie przebiegło w mgnieniu oka, bo obserwowanie ich było czymś bardzo abstrakcyjnym i pochłaniającym. Nazwać szympansy zwierzęciem to za mało. To nami mniejsi lecz silniejsi bracia, dalecy krewni, ponad 95% wspólnego DNA. Gesty, dotykanie się, opieka nas dzieckiem, ucinanie sobie drzemek, tak ludzkie i tak świadome gesty, to było tak piękne i wzruszające doświadczenie, które zdecydowanie polecam każdemu.
Park Narodowy Gombe – Najbardziej Niezwykłe Safari
W parku narodowym Gombe jest około 90 osobników (3 społeczności). Społeczność Kasekela, zamieszkująca centralną część liczy sobie około 50 szympansów. Jest to grupa oswojona z ludźmi, a jej członków można spotkać najczęściej.
Społeczność Mitumba, to około 25 osobników, grupa zamieszkuje północ. Tę grupę również można obserwować z bliska.
Najmniej oswojona z ludźmi jest społeczność Kalande. Szympansy z tej rodziny zamieszkują południe. To około 20 osobników, które unikają ludzi i ciężko obserwować je z bliska.
Populacja szympansów, niestety maleje. Gatunek jest silnie zagrożony. Największym wrogiem jest oczywiście człowiek, a najczęstszą przyczyną zgonu są choroby przenoszone przez ludzi, oraz sporadycznie, przypadki kłusownictwa.
Z tego co dowiedział się nasz przewodnik, w planie jest przeniesienie wszystkich zabudowań poza teraz parku, oraz ograniczenie wizyt, tak by w jeszcze większym stopniu skupić się na odbudowie gatunku i jak najmniej ingerować w życie szympansów.
To zawsze jest niezwykle trudny i skomplikowany temat. Z jednej strony człowiek, pomaga, bada, stara się edukować, tak by wspomóc odrodzenie się populacji, z drugiej strony, sam jest największym zagrożeniem.
Przygoda w Tanzanii, najpiękniejsza podróż
My po zejściu do bazy i po krótkim ogarnięciu się, wybieramy się jeszcze na krótki treking. Otacza nas niesamowita natura, roślinność nie z tego, znanego nam dobrze europejskiego świata. Pawiany, małpy, niestety nie spotykamy szympansów, ale za to docieramy do wodospadu. W tamtym momencie nie wiedzieliśmy jeszcze co nadchodzi, a czekały nas ogromne przeżycia i wzruszenia.
Po zjedzeniu lunchu, okazało się, że nasz plan przewiduje jeszcze jeden przystanek. Od naszych przewodników dostajemy wyłącznie informacje, że będzie to zwiedzanie muzeum. Jak się okazało, było to coś znacznie więcej.
Mamy okazję wejść do wnętrza domu samej Jane Goodall, a niezwykle uprzejmy i przemiły pan ze Szkocji, który jest opiekunem przybytku opowiada nam historie samej właścicielki.
Gombe: Miejsce, Gdzie Jane Goodall Zmieniła Świat
Nasz Frank, z którym mamy ogromną przyjemność zwiedzać kontynent już kolejny raz, z kórym przeżyliśmy łącznie 10 safari, zrobił nam niespodziankę, załatwił nam prywatny tour i możliwość znalezienia się w tym miejscu. Dom, w którym sama Jane Goodall spędziła kilkadziesiąt lat studiując zachowanie szympansów, które w bardzo krótkim czasie stały się jej rodziną i całym życiem.
To była podróż wspomnień i ogromnych wzruszeń. Znaleźć się w tym miejscu gdzie wszystko się zaczęło. Jane jako 26 letnia sekretarka z Wielkiej Brytanii, znalazła się w rzeczywistości o której śniła i marzyła. Tu czuła się najlepiej, tu pisała swoje książki. To ona pokazała Światu, Światu, który początkowo lekceważył jej prace, że szympansy to nie głupiutkie stworzenia jedzące wyłącznie roślinki.
To myślące, inteligentne, polujące i używające narzędzi istoty, które tworzą społeczności, relacje, mocne więzi.
Z szympansami współdzielimy około 95% DNA. Czymś niesamowitym i niezapomnianym było znalezienie się w tym domu, domu do którego wciąż przyjeżdża. Okazało się, że dwa tygodnie po naszym wyjeździe wróci do Gombe. Do skromnego budynku, który nie posiada łazienki, okien, który jest lekko w ruinie, do którego wchodzą zwierzęta, węże, do którego wlatują ptaki. Kobieta która dziś ma ponad 90 lat, wciąż większość roku spędza w podróży. Daje wykłady, edukuje, przemawia, uświadamia i opowiada.
Fundacja Jane Goodall
Fundacja Jane Goodall chroni dzikie populacje szympansów i innych małp człekokształtnych, prowadząc sanktuaria oraz finansując patrole anty-kłusownicze. Równocześnie odbudowuje i monitoruje lasy tropikalne. Organizacja wspiera też lokalne społeczności – od budowy studni po stypendia dla dziewcząt – tak aby ochrona przyrody przynosiła wymierne korzyści ludziom. Na całym świecie prowadzi program Roots & Shoots, ucząc dzieci i młodzież empatii oraz odpowiedzialności poprzez własne mikro-projekty pro-eko. Wreszcie, fundacja angażuje się w globalne kampanie edukacyjne i klimatyczne, a dr Jane Goodall jako jej ambasadorka przypomina, że każdy z nas może mieć realny wpływ na los planety.
Szympansy w Tanzanii – czy warto i jak to zorganizować?
To było zdecydowanie jedno z najbardziej pamiętliwych przeżyć podczas naszej wyprawy po Tanzanii. Zobaczyć szympansy w ich naturalnym otoczeniu, magiczny park narodowy Gombe i zajrzeć w każdy kąt miejsca, gdzie swój początek miała nowa era. Era odkrycia i poznania tego niezwykłego gatunku. Polecam każdemu.
Jeśli marzysz o tym, by przeżyć prawdziwą afrykańską przygodę na kontynencie, polecamy naszego przyjaciela i przewodnika Franka, który zorganizuje Ci safari szyte na miarę w każdym parku narodowym w Tanzanii (indywidualne wyceny drogą mailową: safarizfrankiem@gmail.com).
